Po raz pierwszy królewska warownia w Ojcowie wymieniona została w kronikach Jana z Czarnkowa jako jeden z elementów wchodzących w poczet majątku zarządzanego przez lokalnego burgrabiego Zaklikę. Zbudowano ją prawdopodobnie w połowie XIV wieku z fundacji Kazimierza Wielkiego. W latach 1536-1556 właścicielem zamku była królowa Bona.
XVI stuleciu zamek wiele stracił ze swojej wcześniejszej świetności. 5.VII.1787 na zamku gościł, przyjęty przez ostatniego polskiego starostę Teofila Załuskiego, Stanisław August Poniatowski. Po klęsce Napoleona, Ojców znalazł się w Królestwie Kongresowym i został znacjonalizowany. Niezamieszkany zamek zaczął popadać w ruinę, a w 1826 roku jedna ze ścian budynku zawaliła się i zsunęła ze skały. W roku 1829 rząd zaborczy sprzedał warownię Konstantemu Wolickiemu, który kazał rozebrać jej mury, pozostawiając jedynie wieżę i bramę wjazdową.
Zamek położony jest na wysokiej skarpie, na prawym brzegu Prądnika. Budowniczy oddzielili teren od reszty wzniesienia sztucznie wykopaną głęboką fosą, przez którą przerzucony był zwodzony most. Po moście tym, przez umocnioną bramę, można się było dostać na wewnętrzny dziedziniec.
Ze średniowiecznej warowni pozostała już dzisiaj tylko malownicza ruina, na którą składają się resztki murów obronnych i budynków mieszkalnych, brama wjazdowa, ośmioboczny obniżony stołp oraz przykryta kratą studnia (obecnie już tylko 20-metrowa). W budynku bramnym zorganizowano niewielką wystawę p.t. "Dzieje zamku ojcowskiego", na której można zapoznać się z historią twierdzy i jej właścicieli oraz obejrzeć makietę budowli z przełomu XIV/XV stulecia. |
