Sanktuarium Matki Boskiej Kalwaryjskiej jest szczególnym miejscem pielgrzymkowym na mapie Polski. Uświęcone modlitwami naszych przodków trwa od początku XVII wieku. Kilkudziesięciotysięczne rzesze pątników gromadzą się zwłaszcza podczas Chwalebnego Misterium Pańskiego w Wielkim Tygodniu oraz w czasie Misterium Pogrzebu i Triumfu Matki Bożej w sierpniu.

To szczególny rodzaj modlitwy, wierni podążają po dróżkach modlą się, śpiewają, słuchają kazań wygłaszanych m.in. przez krakowskich biskupów, przeżywają sceny z życia Chrystusa i Maryi odgrywane przez aktorów.

Sanktuarium składa się z barokowej bazyliki, w której umieszczony jest cudowny wizerunek Matki Bożej Kalwaryjskiej, z klasztoru i z zespołu kościołów i kaplic w stylu barokowym i manierystycznym, wkomponowanych w malowniczy krajobraz beskidzki i nazwanych dróżkami kalwaryjskimi. Zostało zbudowane na wzór Drogi Krzyżowej Pana Jezusa w Jerozolimie.

"Najczęściej przybywałem tutaj sam, tak żeby nikt nie wiedział, nawet kustosz klasztoru. Kalwaria ma to do siebie, że się można łatwo ukryć. Więc przychodziłem sam i wędrowałem po dróżkach Pana Jezusa i Jego Matki, rozpamiętywałem ich najświętsze tajemnice. To jest zupełnie przedziwna rzecz – te dróżki... A oprócz tego polecałem Panu Jezusowi przez Maryję sprawy szczególnie trudne i sprawy szczególnie odpowiedzialne w całym moim posługiwaniu biskupim, potem kardynalskim. Widziałem, że coraz częściej muszę tu przychodzić, bo, po pierwsze, spraw takich było coraz więcej, a po drugie – dziwna rzecz – one się zwykle rozwiązywały po takim moim nawiedzeniu na dróżkach" Jan Paweł II papież.